Sari

Arnold rafflesiyası

Sarili — Fri, 12 Apr 2013 20:08:02 GMT

Malay arxipelaqında yerləşən eqzotik Sumatra, Kalimantane və Yava adalarında əsl təbiət möcüzəsini görmək olar.

Raffleziya Arnoldi (Arnold rafflesiyası) adlanan çiçək dünyanın ən böyük çiçəyidir. Onun adı isə onu ilk dəfə tapan zabit T.S.Rafflz və botanik D.Arnoldun adı ilə bağlıdır.

Yerli əhali isə onu "bunqapatma” yəni "lotos çiçəyi” adlandırırlar. Çiçək böyük olması ilə yanaşı həm də möcüzəli şəkildə tibbi əhəmiyyətlidir.

Bu çiçəyin nə fotosintez gedən yarpaqları, nə kökü var. O öz-özünə yaranır və yaşayır. Raffleziya ona lazım olan üzvi maddələri sintez etməyə qadir olmadığına görə, bütün lazımi maddələri sissus lianının kök və gövdəsində parazitar yaşayaraq əldə edir. Ən böyük Raffleziya çiçəyinin diametri 1 metrədir. Bütün çiçəyin çəkisi təxminən 11 kq qədər olur, ləçəklərinin uzunluğu isə 46 sm-ə çatır.

Yerli əhali çiçəkdən müxtəlif xəstəliklərin müalicəsi üçün istifadə edirlər.

Molotov kokteyli

Sarili — Tue, 12 Mar 2013 21:40:20 GMT

İlk dəfə İspaniyadakı vətəndaş müharibəsində (1936-1939) frankoçular tərəfindən istifadə olunan yanar şüşəyə Molotovun adını finnlər qoyublar.

Finn müharibəsinə (1939-1940) başlayan SSRİ Helsinkini havadan bombalayırdı. Beynəlxalq ictimaiyyətin tənqidlərinə cavab olaraq xarici işlər naziri Molotov rəsmi bəyanat verdi ki, sovet hərbi təyyarələri Finnlandiyanın paytaxtına bomba deyil, acından əziyyət çəkən əhali üçün humanitar yardım paketləri atırlar.

Bəyanatı kinayə ilə qarşılayan finnlər aviabombaları "Molotovun çörək səbətləri" adlandırırdılar. Zəif silahlanmış Finn ordusu ölkələrinə soxulmuş sovet tanklarını "humanitar yolla" - içərisinə yanacaq doldurulmuş şüşələrlə qarşılayırdılar və onları "Molotov üçün kokteyl" adlandırırdılar. Sonralar üçün sözü itib, "Molotov kokteyli" qaldı.

Yeni silah effektiv oldu və Sovetlər Birliyi müharibəni praktiki olaraq uduzdu.

Sovet təbliğatına xas olan yüzlərlə yalanlardan biri Vyacheslav Molotovun adını bəşər tarixinə saldı. 70 ildir dünyanın müxtəlif yerlərində baş verən toqquşmalardan xəbər yayan jurnalistlər bu termindən istifadə edirlər.

Droste Effekti

Sarili — Thu, 28 Feb 2013 21:44:55 GMT

Droste Effekti - holland terminidir və 1904-cü ildə "Droste" kakao markasının şərəfinə ilk dəfə istifadə olunub.

Droste effektli şəkildə həmin şəklin kiçildilmiş variantı yerləşdirilir. Kiçildilmiş şəklin özündə də həmin şəklin özünün daha da kiçildilmiş variantı əks etdirilir.

Nəzəri olaraq bu proses sonsuz olaraq davam edə bilər, ancaq praktiki cəhətdən bu proses şəklin imkanları ilə məhdudlaşdırılır.

Qəpiklərin kənarları niyə hamar deyil?

Sarili — Mon, 25 Feb 2013 22:05:48 GMT

Lidyalılar zamanında icad edilən pul, insan həyatına damğasını vuran ən əhəmiyyətli simvollardan biridir. Kağız icad edilənə qədər qızıl, gümüş və s. qiymətli metallardan hazırlanan pullardan geniş istifadə olunurdu. O dövrün saxtakarları bu pulları kənarlarından qazıyaraq, çox miqdarda olmasa da, müəyyən qədər qiymətli metal əldə edər və pulu yenidən istifadə edərdilər. Qədim pulların tam yumru olmamasının səbəbi də budur.

Pulların zədələndiyinin fərqinə varan tacirlər onu qəbul etmir və bütün pullar avam əhalinin əlində qalırdı. Bu problemi həll etmək üçün qəpiklərin kənarları tırtıllı edilməyə başlandı. Bu tırtıllar sayəsində, pulun kənarının qazındığı dərhal müəyyən olunurdu və kənarı qazınmış pulu heç kim qəbul etmirdi.

Bu adət, günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Artıq tərkibində qiymətli metal olmamasına baxmayaraq, qəpiklərin kənarlarında ya tırtıl, ya da bir yazı vardır.

İnsan təri dünyada ən güclü antibiotiklərdən biridir

Sarili — Mon, 25 Feb 2013 21:13:46 GMT

Tərdən hazırlanmış antibiotikin xəstəxana superbakteriyasının və vərəmin ölümcül ştamlarının öhdəsindən gəlməsi realdır.

Məsələnin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, insandakı DCD zülalı duzlu, azacıq turş tərdə fəallaşır. Bu, ona patogenlərin hüceyrə membranına keçməyə, nəticədə onları öldürməyə imkan verir. Əgər onun molekulundan istifadə edirlərsə, ondan istənilən hüceyrələrə daxil olan effektiv dərmanlar almaq olar. Onların atom strukturunun öyrənilməsi böyük miqdarda bakteriyaya nəzarət etməyə imkan verəcək.

Edinburq Universitetinin alimləri bildirirlər ki, təbiətdə təxminən 1700 təbii antibiotik mövcuddur. Dərmanların patogenlərə təsirinin aradan qalxdığı bir şəraitdə onlar əsl xilaskara çevrilə bilərlər.

Qeyd edək ki, DCD zülalı dərinin zədələndiyi zaman tər vəzilərindən ifraz olunur. Antimikrob peptidlərə aid olan birləşmələr yaranı istənilən bakteriyalardan sürətlə təmizləyir. Tədqiqatlar zülalın molekulyar quruluşunun qeyri-adi dərəcədə uzadılmış, keçirici, elastik olduğunu göstərir. O, hüceyrə membranının müxtəlif tiplərinə uyğunlaşa bilir ki, bu da göbələklərin öhdəsindən gəlməyə imkan verir. Birləşmə "Mycobacterium tuberculosis" və "Staphylococcus aureus" viruslarına qarşı effektivlik nümayiş etdirib.

Qar haqqında maraqlı faktlar

Sarili — Mon, 25 Feb 2013 21:04:00 GMT

Qar haqqında maraqlı faktlar.

1. Qar dənəsinin əsas tərkib hissəsini hava təşkil edir - 95%, ona görə qarın düşmə sürəti çox azdır - 0.9 km/saat.

2. Qar dənəsinin rənginin ağ olması onun strukturunda havanın olması ilə bağlıdır. İşıq şüaları havadan və buz kristallarından əks olub yayılırlar.

3. Dünya tarixində başqa rəngdə qar yağmalar olub. Məsələn, 1969 da İsveçrədə qara, 1955 də Kaliforniyada yaşil qar yağıb.

4. Antarktik dağlarda elə canlılar var ki, onlar qarda yaşayırlar. Onlar xlamidomonadlardır. Onlar qarı qırmızı, bənövşəyi, sarı edirlər.

5. Suya düşən qar dənəciyi qulaqla eşidilməyən, yüksəktezlikli səs çıxarir. Bu səsi balıqlar sevmir.

6. Qar dənəsinə günəş şüası düşərsə, o hətta mənfi dərəcədə buxarlanır. Bu halda qarın suya çevrilmə fazası buraxılır.

7. Qışda qar yerin səthinə düşən günəş şüalarının 90%-ini qaytarır ki, bu da yeri qızmağa qoymur.

8. Rekordsmen qar dənəciyi 1987 də ABŞ-da aşkarlanıb - onun diametri 38 sm olub.

5 təbii antidepressant

Sarili — Mon, 25 Feb 2013 20:58:05 GMT

Bəzən elə olur ki, əhval-ruhiyə pozulur, adam heç bir-şey etmək istəmir, yorğana bürünüb uzanmaq, fikrə dalmaq istəyirsən. Belə hallarda ən adi ərzaq məhsulları yardıma gələ bilər. Həkim-diyetoloqların tövsiyə etdikləri ərzaqlar bizi depressiyadan xilas edib əhvalımızı yaxşılaşdıra bilər.

Təbii antidepressant məhsullar arasında birinci yeri tərkibində serotonin olan şokolad tutur. Qara şokoladın başqa plyusları da var - bədənin fiqurasını pozmur, südlü və ağ şokoladlarla müqayisədə daha çox xeyirli elementlərə sahibdir. Şokoladın ardınca banan ikinci yeri tutur, onun da tərkibində çoxlu miqdarda serotanin və B6 vitamini vardır ki, o da əsəb sisteminə müsbət təsir göstərir. Üçüncü pozisiyada pendir yerləşir. Pendirin tərkibindəki maddələr orqanizmdə serotonin qormonunu sintez edir. Əsasən də rokfor pendiri daha çox seçilir. Qızıl balıqdakı omeqa-3 turşuları stress və həyəcan qormonlarını azaldır ki, əhvalımız yaxşılaşır. Beşinci yeri isə tərkibindəki B2 vitamini ilə badam tutur.