Sari - 1,6 milyard müsəlmanın elmdə cəmi 2 "Nobel"i var
-


















HAQQINI QORUMAQ İSTƏYİRSƏN?
  • Azərbaycan Prezidenti

  • Baş Prokurorluq

  • Daxili İşlər Nazirliyi

  • Dövlət yol polisi

  • Əmək və Əhalinin Sosial    Müdafiəsi Nazirliyi

  • Təhsil Nazirliyi

  • Vergilər Nazirliyi

  • Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət    Komissiyası

  • Lənkəran Rayon İcra    Hakimiyyəti


  • STATİSTİKA

    Online: 1
    Qonaqlar: 1
    İstifadəçilər: 0


    SORĞU
    Saytı bəyənirsiniz?
    Bütün cavablar: 105


    TƏSADÜFİ FOTO




    TƏQVİM
    «  Dekabr 2016  »
    BeÇaÇşCaCmŞnBa
       1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031


    AXTAR


    MƏQALƏLƏRİN ARXİVİ


    TEQLƏR
    copd heykəl binalar qlikemik indeks Park qidalanma heykel qiymə badımcan dolma peyzaj düşbərə qushlar antidepressant piti qar denesi bədən təri fauna lülə kabab kabab qəpik droste Paxlava raffleziya arnoldi yanğın ADSL internet qurban bayramı Sarida ilk qar bayram çərşənbə novruz məzarlıq qəbiristanlıq Sarı prezident Yol qaz Böyürtkən intihar Qar FHN Nar punica Flora asfalt damba ficus bitkilər rhus kombinat


    Cümə, 09.12.2016, 20:20
    Salam Qonaq | RSS
    Əsas səhifə | Qeydiyyat | Giriş




        





    Dünyadan xəbərlər  >  1,6 milyard müsəlmanın elmdə cəmi 2 "Nobel"i var


    1,6 milyard müsəlmanın elmdə cəmi 2 "Nobel"i var



    ABŞ-ın Harvard Universitetinin 2005-ci ildə nəşr etdirdiyi elmi məqalələlərin sayı  17 ərəb ölkəsinin birlikdə çap etdirdiyi elmi məqalənin sayından çoxdur. 

    Dünyada yaşayan 1 milyard 600 milyon müsəlmanın elmdə cəmi 2 Nobel mükafatı laureatı var.  Onlardan biri kimya, biri də fizika üzrə Nobel alıb. Bu alimlərin hər ikisi Qərbə köçüb. Onlardan cəmi biri sağdır.

    Müqayisə üçün, müsəlmanlardan 100 dəfə az olan yəhudilərin 79 Nobel mükafatı laureatı var.

    Bütün bunları dünyanın ən nüfuzlu jurnallarından olan Economist yazır.

    PUL AZDIR?

    Müsəlman ölkələrində elmdə belə aşağı nailiyyətlərin səbəbi nədir?
    Yəqin ki, bir səbəb elmə ayrılan pulun azlığıdır.

    İslam Konfransı təşkilatına 57 müsəlman ölkəsi daxildir. Onların bir ildə elmə xərclədiyi pul orta hesabla ÜDM-un 0,81 faizidir. Bu da dünyada orta göstəricidən 3 dəfə azdır.
    Müqayisə üçün, İsrailin elmə xərcləri ÜDM-un 4,4 faizi həcmindədir.
    Dünyada miqdarca ən böyük elmi büdcəyə malik ABŞ-da elmi tədqiqatlara ÜDM-un 2,9 faizi xərclənir.

    Müsəlman dünyasında elmi geriliyin digər mümkün səbəbləri haqda  Economist yazır ki, bəzi universitetlərdə daha çox dua oxuyurlar nəinki elmlə məşğul olurlar.

    ​​Pakistandakı Quaid-i-Azam universiteti şəhərciyində 3 məscid var, 4-cünü də tikirlər. Bu, azdır ya çoxdur?
    Bu suala cavab vermək üçün bir arayış- burda bir dənə də olsun kitab mağazası yoxdur.

    Səudiyyə Ərəbistanında hökumət məktəblərdə bir sıra kitabların tədrisini dəstəkləyir. Belə kitablardan birinin adı , məsələn, belədir: "Quranın şəkk oluna bilməyən möcüzələri : Elmin inkar edə bilmədiyi faktlar”.

    Belə yanaşma daimi şübhə tələb edən elmlə belə şübhəyə yer qoymayan inam arasında konflikt yaradır.

    BİR VAXTLAR BELƏ DEYİLDİ

    Orta əsrlərdə Avropa elmi dərin qaranlığa qərq olanda islam dünyasında elm çiçəklənirdi.
    Avropaya qədim yunan elmini məhz ərəblər yenidən tanıtdı.
    Avropa həkimləri, universitetləri tibbi yüz illərlə İbn Sinanın kitabından öyrəniblər.
    O vaxtlar müsəlman ölkələrində hətta din elmə konkret təkan verirdi.Məsələn Ramazanın dəqiq hesablanması astronomlara güclü motivasiya idi.

    MÜSƏLMAN DÜNYASI DƏYİŞMƏK İSTƏYİR

    Elmə pulun azlığını müsəlman dünyası liderləri anlamağa başlayıb.

    Səudiyyə kralı adına Elm və Texnologiya universiteti 2009-cu ildə yaradıldı. Bu universitet açılanda ona 20 milyard dollarlıq büdcə verildi. Bu məbləğə hətta ən varlı ABŞ universitetləri həsəd apara bilər.

    Qətər rəhbərliyi elmə xərcləri ildə 5 milyard dollara çatdırmağı məqsəd qoyub. Elmə xərclər ÜDM-da indiki 0,8 faizdən 2,9 faizə çatdırılmalıdır.

    Türkiyə 2005-ci ildən 2010-cu ilə kimi  elmə xərcləri hər il 10 faiz artıraraq gedirdi.
    Nəticədə bu il Türkiyənin elmə xərcləri neft ölkəsi Norveçin elmə xərclərini ötüb-keçdi.

    Pulun artırılması öz nəticələrini göstərir. 2000-ci ildə Türkiyədə 5 min elmi əsər çap olunurdusa, 2009-cu ildə bunların sayı 22 minə çatdı.
    Düzdür, kəmiyyət hələ keyfiyyət deyil. Ancaq kəmiyyət keyfiyyətə keçir.

    Dünyanın aparıcı jurnalları Türkiyədəki elmi nəticələrə daha çox istinad etməyə başlayıb.
    2011-ci ildə Thomson Reutersin araşdırmasına görə, 1990-cı illərin əvvəllərində dünyanın elmi jurnallarının Misir, İran, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı alimlərinin elmi əsərlərinə istinadlarının sayı dünya üzrə orta göstəricidən 4 dəfə az idi.

    2009-cu ildə isə dünyanın ən məşhur riyaziyyat jurnallarında İran riyaziyyatçılarının əsərlərinə istinad dünya üzrə orta göstəricidən xeyli yuxarıya qalxdı.

    PROBLEM NƏDƏ QALIR?

    Pakistanlı astronom Salman Hameed Massaçusetsdəki Hampşıir Kollecində 2008-ci ildə bir araşdırma dərc etdi.

    Həmin araşdırmaya görə Darvinin təkamül  nəzəriyyəsinə inanan müsəlmanların sayı İndoneziyada, Malayziyada, Pakistanda  20 faizdən azdır.
    Misirdə isə insanın meymundan əmələ gəldiyinə inanan 8 faizdən azdır.

    DAHA ÇOX SƏRBƏSTLİK

    Müsəlman dünyasında alimlər daha çox sərbəstlik istəyirlər. Siyasi islamın güclənməsi bəzi alimləri narahat edir, ərəb dünyasındakı dəyişikliklərə isə digərləri, əksinə, ümidlə baxır.

    İnqilabla hakimiyyətə gələn Misir prezidenti Muhammad Morsi məsələn, Qahirə yaxınlığında Zagazig Universitetində mühəndislik professoru idi. O, yüksək temperaturlarda elektrik keçiriciliyi ilə bağlı dissertasiyasını ABŞ-ın   Cənubi Karolina Universitetində müdafiə edib.
    Morsi elmə pulu artırcağına söz verir.  

    Economist sonda yazır ki, Yaxın Şərqi silkələyən tufan təkcə demokratiya yox, həm də elmin vacibliyinə yenidən baxmağa gətirə bilər.






      

    SARA-AZ.UCOZ.COM

    © 2012 - 2016. Bütün hüquqlar qorunur..

    Materialların hər hansı bir istifadəsinə
    yalnız sayta istinadən yol verilir.

    Saytın dizaynı - Designers GROUP


             



    Sayt haqqında

    Sayt haqqında informasiya

    Bizə yaz

    Mobil versiya

    На русском